Ervaringen – Ervaringskennis – Ervaringsdeskundigheid

De driedeling ervaringen-ervaringskennis-ervaringsdeskundigheid wordt uitgebreid beschreven door Martin Stam. Stam was Lector aan de Hogeschool van Amsterdam. Hij schrijft over dit onderwerp met name vanuit het perspectief van professionals. Hij laat in zijn werk zien hoe het kennen van de verhalen van cliënten bijdraagt aan de kwaliteit van het werk van professionals. In de optiek van Stam is het kennen van de ervaringen van cliënten onontbeerlijk voor professionals om hun vak goed uit te kunnen oefenen.

Over ervaringskennis

Stam en anderen maken een onderscheid tussen individuele ervaringskennis en collectieve ervaringskennis.

Individuele ervaringskennis ontstaat als mensen terugkijken op hun ervaringen en deze door het terugkijken gaan doorgronden(reflecteren). Zij gebruiken deze ‘herkauwde’ ervaringen om in de toekomst beslissingen te nemen. Het reflecteren kun u in uw eentje doen, maar ook bijvoorbeeld in groepen van lotgenoten. In onze methodiek gebeurt dit door zogenoemde focusgroepen te organiseren.

Gezamenlijk reflecteren op ervaringen komt al heel dicht in de buurt bij wat in de literatuur gezamenlijke of collectieve ervaringskennis wordt genoemd. Bij het verkrijgen van deze ervaringskennis probeer je uit verhalen van individuen vooral de overeenkomsten te halen. Met deze ‘kennis’ kun u zich vervolgens afvragen wat u hiervan vindt en wat er eventueel moet gebeuren om de positie van cliënten te verbeteren of juist zo te laten.

Het bundelen en analyseren van de ervaringen van cliënten (collectieve ervaringskennis) is een belangrijk onderdeel van deze methodiek

Over ervaringsdeskundigheid

In de literatuur wordt collectieve ervaringskennis ook wel ervaringsdeskundigheid genoemd.

Een ervaringsdeskundige is een persoon die door gerijpte en doorleefde ervaring van tegenslag, ziekte, beperking, lotgeval of levensomstandigheid in staat is om de kennis die niet door studie of onderwijs maar door deze ervaring is opgedaan, te benutten. Naast de eigen ervaring heeft de ervaringsdeskundige kennis van de ervaringen van anderen in een vergelijkbare situatie waardoor ervaringsdeskundigheid is ontstaan.
De term ervaringsdeskundige wordt soms heel losjes gehanteerd; ervaringsdeskundige is dan slechts de aanduiding voor ‘iemand die iets heeft meegemaakt’.

In onze methodiek gaan we een stapje verder. Wij zien ervaringsdeskundigheid als de expertise van iemand die zich lange tijd bezighoudt met het ophalen en benutten van ervaringskennis. Hij/zij doet dit om personen (professionals bijvoorbeeld) en organisaties te informeren en de dialoog met hen aan te gaan.  Daarbij staat de vraag wat de ervaringskennis betekent (of zou moeten betekenen) voor de uitvoering van hun werk centraal.

Ervaringsdeskundigheid kan verder ook worden gevoed met informatie uit andere bronnen dan gebundelde ervaringen van cliënten. Bijvoorbeeld door het lezen van aanvullende literatuur.

Meer lezen over de begrippen ervaringen, -kennis en -deskundigheid
Literatuur verwijzingen